Edith Stein

Wie is Edith Stein en waarom is zij onze inspiratiebron?

Edith Stein werd op 12 oktober 1891 geboren in Breslau (Toen Duitsland, nu Polen) als jongste van zeven kinderen uit een Joods gezin. Haar vader overleed op heel jonge leeftijd. Na haar middelbare school studeerde ze Duits, psychologie, geschiedenis en filosofie. In 1915 – tijdens de eerste wereldoorlog- onderbrak ze haar studie in de filosofie om met het Rode Kruis gewonde soldaten te verplegen aan het front. Edith promoveerde in 1916 summa cum laude op het thema empathie en ging daarna als wetenschappelijk medewerker aan de slag bij Prof. Edmund Husserl, de grondlegger van de fenomenologie.

Na een paar jaar wilde ze graag zelfstandig onderzoek doen, haar eigen boeken publiceren en lesgeven aan de universiteit. Maar omdat ze een vrouw was, was dat onmogelijk. Alleen aan de wiskundefaculteit mochten vrouwen lesgeven. Edith legde zich hier niet bij neer: “er bestaat geen beroep dat vrouwen niet zouden kunnen uitoefenen.” Na het schrijven van veel protestbrieven lukte het haar om er wetswijziging door te krijgen, die ervoor zorgde dat vrouwen toelatingsexamen konden doen om aan de universiteit te mogen werken. Maar de universiteit bleef Edith altijd tegengehouden.

Inmiddels was ze diep geraakt door het christelijk geloof, wat in 1922 leidde tot haar toetreding tot de Rooms-katholieke kerk. Ze wilde toen eigenlijk meteen ook toetreden in een klooster, maar zowel haar spirituele raadgevers als haar directe omgeving overtuigden Edith om haar intellectuele gaven te blijven inzetten in de wereld.

In 1932 ging Edith als docent onderwijskunde aan de slag op een pedagogisch instituut voor meisjes. Lang duurde haar aanstelling niet. In 1933 verbood de NSDAP van Adolf Hitler haar vanwege haar Joodse achtergrond om les te geven. In 1934 trad Edith alsnog in, in de orde van de ongeschoeide karmelietessen. Zij veranderde haar naam in zuster Teresia Benedicta van het Kruis. In 1938 vluchtte zij voor het opkomend naziregime naar een klooster in Echt, Nederland.

Daar wordt zij in 1942 samen met haar zus Rosa opgepakt, op transport gezet naar kamp Amersfoort en kamp Westerbork en op 9 augustus in de gaskamers van Auschwitz Birkenau vermoord.

Ooggetuigen zeggen dat Edith in de Nederlandse kampen opviel door haar kalmte, “’ als een engel”. Ze ontfermde zich over de kinderen, troostte wanhopige medegevangenen en zorgde voor zoveel mogelijk mensen. In 1998 wordt ze heilig verklaard door paus Johannes Paulus II.

Edith Stein zocht in haar werk en in haar persoonlijk leven voortdurend naar een antwoord op de maatschappelijke problemen van haar tijd en zij durfde ook persoonlijk ook dappere keuzes te nemen in het belang van de samenleving. Volgens haar zijn we als mens gemaakt om een menswaardige samenleving op te bouwen. Dat kan als we open staan voor anderen, Niet alleen open voor mensen die op ons lijken, of mensen die we leuk vinden, maar voor iedereen. Juist omdat we allemaal uniek en erg verschillend zijn. Daarom moeten de school leerlingen voorbereiden om goed te leren waarnemen, kritisch te denken en verantwoordelijkheid te nemen in moeilijke situaties als anderen ons nodig hebben. Hierin vormt zij een inspiratie voor het wereldgericht onderwijs op het Edith Stein College.

Bronnen:

· Edith Stein, Leven aan Gods hand, dr. I Karremans, 2014.
· The Philosophy of Edith Stein, A.Calcagno. Duquesne university press, 2007.
Liever iets over Edith Stein zien? Klik hier